به حاکمیت فساد پایان دهید

گفت و گوی احسان هوشمند با فاروق رفیق

فصلنامه ی گفتگو ویژه اقلیم کردستان عراق،  شماره ۵۸،  مرداد ماه ۱۳۹۰

احسان هوشمند، فاروق رفیق

احسان هوشمند، فاروق رفیق

غیر از خود شما ترکیب سیاسی سی و پنج نفر اعضای جریان اعتراضی به چه صورت است؟
این افراد از جریان های مختلفی هستند. در میان معترضان، ایدئولوژی واحدی حاکم نیست. گروه‌ها و افراد با ایدئولوژی‌های مختلف مذهبی، کمونیستی و جریان‌های مستقل در این انجمن حضور دارند و همگی یک ویژگی مشترک دارند و آن اعتراض به حکومت اقلیم کردستان است. انجمن از همشهری‌هایی تشیکل شده که در جریان اعتراض‌های اخیر حضور داشته‌اند. این اعتراض‌ها به هیچ حزب و گروه و جریان خاصی وابسته نیست.

خود شما عضو چه حزب یا جریانی هستید؟
من نویسنده هستم. نویسنده‌ای مستقل که عضو هیچ جریانی نیست.
آیا تمامی اعضای انجمن و شورای معترضان همگی اهل سلیمانیه هستند یا از دیگر شهرها هم در این انجمن عضویت دارند؟
همگی اهالی سلیمانیه هستند. اما با دیگر شهرها هم در ارتباط هستیم. با آن‌ها در تماس هستیم.

الان حدود چهل روز است که گروه زیادی از مردم معترض سلیمانیه هر روز از ساعت ۱ ظهر تا ۶ عصر در سرای آزادی جمع می‌شوند. این یک حرکت اعتراضی مدنی و مسالمت‌آمیز با تأکید بر عدم خشونت است.

با چه شهرهایی در تماس هستید؟
با شهرهایی همچون حلبچه، رانیه، قلعه دزه، کلار، چمچمال، پنجوین و حتی با اربیل در تماس هستیم. با همة شهرهای اقلیم در تماس هستیم. اما شما می‌دانید که در اربیل اجازه نمی‌دهند فعالیت خاصی انجام شود و در خیابان تظاهرات و تجمع کنند.

چه کسی اجازه نمی‌دهد؟
کسی که آن‌جا حاکم است. پارت دمکرات کردستان عراق اجازه نمی‌دهد. حق هیچ‌گونه فعالیت ]اعتراضی[ نمی‌دهد. اجازه نمی‌دهند چهار نفر دور هم جمع شوند. آن‌جا یعنی در حوزة نفوذ حزب دمکرات کردستان عراق یک خفقان حاکم است.

کسانی هم دستگیر شده‌اند؟
وقتی چند نفر در خیابان با هم باشند، می‌گویند می‌خواهید چه کار کنید و مردم را فوری پراکنده می‌کنند.

گویا اخیراً در دانشگاه اربیل، تجمعی شکل گرفت؟
در دانشگاه خواستند تجمع داشته باشند که برخورد شد. الان بعد از تعطیلات، تازه فعالیّت دانشگاه شروع شده است. نمی‌دانم آینده چه می‌شود. ما اطلاع داریم در اربیل هم مردم خیلی ناراضی هستند، اما اجازه ابراز مخالفت ندارند.

این جمع ۳۵ نفره چگونه شکل گرفت؟
این ۳۵ نفر انتخاب شدند، ولی انتخابات به معنای رأی‌گیری نبود. تظاهرکنندگان، خودشان نمایندگانی را معرفی کردند و جمع شکل گرفت. افرادی با ایدئولوژی‌های گوناگون سخنگویی این جریان را به دست گرفتند.

تا به امروز چند روز است که در راهپیمایی شرکت می‌کنید؟
الان حدود چهل روز است که گروه زیادی از مردم معترض سلیمانیه هر روز از ساعت ۱ ظهر تا ۶ عصر در سرای آزادی جمع می‌شوند. این یک حرکت اعتراضی مدنی و مسالمت‌آمیز با تأکید بر عدم خشونت است.

در روزهای اول چند نفر کشته شدند، چگونه این اتفاق رخ داد؟
این افراد با تیراندازی پیشمرگه‌های حزب دمکرات کردستان عراق کشته شدند. بر اثر تیراندازی آن‌ها، حدود ۹ نفر کشته و بیش از ۲۰۰ نفر زخمی شدند. در میان کشته‌شدگان کودک و پیرمرد و جوان دیده می‌شوند.

گویا دو نفر از نیروهای دولت اقلیم هم در شهر حلبچه کشته شده‌اند؟
این افراد با گلوله کشته شده‌اند که کاملاً مشکوک است. مردم مسلح نیستند و حرکتشان مدنی، آرام و مسالمت‌آمیز است.

رابطة تظاهرکنندگان و انجمن ۳۵ نفره با جریان گوران به چه صورتی است؟
ما وابسته به هیچ جریانی نیستیم. گوران هم یکی از معترضان است. در حال حاضر گوران، کمونیست‌ها و جریان‌های اسلامی همه معترض هستند. اما رهبری این تظاهرات با گوران نیست. انجمن ۳۵ نفره از همه گروه‌های معترض از جمله گوران و دیگران عضو دارد. ما برای همة گروه‌ها احترام قائلیم.

با توجه به اینکه نزدیک ۴۰ روز از تظاهرات می‌گذرد، شما بر آورد می‌کنید چند درصد مردم کردستان عراق با انجمن همراه هستند؟
مردم در خیابان‌ها زیاد هستند. مردم می‌آیند و می‌روند. در مصر هم همة ۸۰ میلیون نفر در خیابان‌ها نبودند. اما اکثریت با آن‌ها بودند. در اینجا هم اکثریت مردم با ما هستند. مردم از روند ادارة منطقه در ۲۰ سال گذشته ناراضی هستند. از سیاست‌های دو حزب دمکرات کردستان عراق و اتحادیه میهنی کردستان عراق ناراضی هستند. سیاست‌های این دو حزب در ادارة منطقة کردستان عراق واقعاً شکست خورده است.

این سیاست‌ها از چه نظر شکست خورده است؟
از لحاظ سیاسی شکست خورده است. این دو حزب کل ثروت منطقة اقلیم را برای خودشان بردند. از این نظر سیاست‌های این دو حزب شکست خورده است.

برنامه شما برای آینده چیست؟
جنبش ما جنبش عدم خشونت است و…

مقصودم این است که اگر حکومت اقلیم به مطالبات شما پاسخ ندهد، شما تا چه زمانی می‌خواهید در خیابان بمانید و به اعتراض‌ها ادامه دهید؟
ما در چند روز آینده می‌خواهیم در سلیمانیه یک اعتراض میلیونی داشته باشیم. این حرکت را در هفتة آتی سامان می‌دهیم.

یعنی در هفتة بعد قصد دارید تظاهرات میلیونی برگزار کنید؟
بلی. ما حتی در انجمن صحبت کردیم که نمایندگان معترض در جلسه‌های پارلمان شرکت نکنند و بعد از حضور میلیونی مردم در راهپیمایی پارلمان را ترک کنند.
فرض کنیم دولت اقلیم خواسته‌های شما را قبول کند…؟
خیلی خوب است. ابتدا باید آن کسانی را که به سوی مردم شلیک کردند و عده‌ای را کشته و زخمی کردند محاکمه کنند. این اولین خواستة ما است. اگر این امر صورت گرفت بعد می‌توان گفت‌وگو کرد. تا الان ما با حکومت هیچگونه گفت‌وگویی نداشته‌ایم.

یعنی تا به حال انجمن ۳۵ نفره و تظاهرکنندگان هیچ گفت‌وگویی با حکومت نداشته‌اند؟
نه! هیچگونه. چون خواسته‌های ما خیلی اساسی و آشکار است.

پس خواستة اول شما محاکمه عاملان و آمران حمله به مردم است؟
بلی. این اولین خواسته است. وقتی این اتفاق رخ داد می‌نشینیم و بر سر دیگر مسائل گفت‌وگو می‌کنیم. حتی گفته‌ایم آن وقت ما می‌توانیم به دولت کمک کنیم که چطور وضعیت را تغییر دهند.

عده‌ای می‌گویند ادامة وضع موجود به ضرر اقلیم کردستان عراق است و می‌تواند نتایج ناگواری در پیش داشته باشد و حتی به برادرکشی و جنگ داخلی کشیده شود. نظر شما چیست؟
نه! به نظر ما دیگر مردم از این دولت اقلیم و حکومت اقلیم کردستان سیر شده‌اند و نمی‌خواهند حکمرانی این دو حزب یعنی حاکمیت فساد استمرار داشته باشد.

اطمینان دادن به هم‌میهنان که از این پس و برای همیشه دیگر هیچ نیروی میهنی و حکومتی کردی، نیروهای مسلح را به هیچ شهر، شهرک و بر علیه نیروهای رقیب و مخالف رهبران کردستان گسیل نخواهد داشت

طراحی یک پلان قوی برای تأمین استقلال قضا و حاکمیت قانون

جدا کردن حزب از حکومت، به گونه‌ای که دیگر حکومت ابزاری در دست حزب سیاسی نشود. بلکه حکومت باید به عنوان دستگاهی مستقل مدافع همه هم‌میهنان این کشور باشد

انحلال میلیشیاهای – [نیروهای شبه نظامی و مسلح]- حزبی و ممانعت از این که حزب دارای نیروی مسلح، سیستم جاسوسی و خبرچینی باشد. همچنین، نظارت حزبی و دفاتر حزبی باقی نماند. البته آن‌ها نیز باید همانند سایر هم‌میهنان به صورت قانونی امنیت‌شان از سوی نیروهای داخلی حفظ شود.

تحقیق دربارة ثروت و دارایی احزاب و مسئولان حزبی و حکومتی و بازگرداندن تمام عوایدی که به شیوه‌ای غیرقانونی کسب کرده‌اند و نهادینه کردن اصل «از کجا آورده‌ای»؟

منظورتان از فساد چیست؟ چه نوعی از فساد در آن جا وجود دارد؟
هر نوع فسادی که در دنیا وجود دارد در این‌جا هست. همه نوعش در این‌جا به چشم دیده می‌شود.

به صورت مشخص می‌شود به مواردی اشاره کنید؟
وقتی خواسته‌ها و مطالب ما را مرور کنید مواد مشخصی را در این خصوص می‌بینید.

خواسته‌ها و مطالبات شما چیست؟
ما خواسته‌های گوناگونی داریم. وضعیت حاضر نشان می‌دهد که از نظر سیاسی حکومت کردی و دولت اقلیم کردستان کاملاً شکست خورده است. ما خواسته‌هایی داریم که برخی عمیق و مربوط به بیست سال اخیر است و برخی بستگی به مسائل جاری، آنی و فوری دارد؛ مسائلی که در حال رخ دادن است. ما علاقه داریم مردم ایران هم از وضع ما اطلاع داشته باشند.
مهم‌ترین خواسته‌های ما همان است که به مطالبات ناراضیان سرای آزادی معروف شده است و من در این‌جا به آن‌ها اشاره می‌کنم. این‌ها مطالباتی هستند که حاکمیت هیچ پاسخی به آن‌ها نداده است.
اول، مطالبات معوقه
۱- اعتراف به [حقانیت] تجمع‌های عمومی کردستان به عنوان گروهی با نمایندگی مطالبات مردم و مشارکت دادن نماینده‌های تظاهرکنندگان در روند تعیین مسائل اساسی سرنوشت‌ساز.
۲- جلوگیری از هرگونه تلاشی برای تحمیل وضعیت بی‌قانونی در هر شهر و شهرک؛ به عنوان نمونه، جلوگیری از برقراری حصر شهرک یا پادگانی کردن شهر و شهرک‌های کردستان.
۳- اعلام رسمی از سوی حکومت، پارلمان و رئیس اقلیم مبنی بر پذیرفتن تمام مطالبات تظاهرکنندگان و انجام آن‌ها.
۴- تشکیل کمیته‌ای مشترک در پارلمان و حکومت برای برگزاری جلسه با نمایندگان تظاهرکنندگان با هدف تعیین سازوکاری پذیرفته شده و تعیین مهلت زمانی برای انجام مطالبات.
۵- آزاد کردن فوری تمام بازداشت شده‌های اعتراض‌ها و ممنوعیت دستگیری به دلیل مشارکت و بر پا کردن تظاهرات.
۶- دادگاهی کردن کلیه اشخاصی که در شهید و زخمی‌کردن تظاهرکنندگان شرکت داشته‌اند و اعلام نتایج تحقیقات دادگاه و انتشار آن در رسانه‌های گروهی.
۷- بازگرداندن تمام نیروهای مسلحی که با هدف اِعمال فشار بر تظاهرکنندگان و یا ترساندن آن‌ها آرایش یافته و به شهرها انتقال داده شده‌اند.
۸- فراخوان فوری وزرای داخلی، پیشمرگه و رئیس حکومت اقلیم کردستان به منظور بازخواست آن‌ها در خصوص تضعیف ماده یک برگة اول از قانون ریاست اقلیم کردستان، که نیروی پیشمرگه‌ها را به سمت شهرها حرکت دادند، در حالی که این موضوع تنها از اختیارات رئیس اقلیم کردستان است.
۹- برچیدن دفاتر حزبی از داخل شهر و شهرک‌ها و انتقال آن‌ها به خارج از شهر و شهرک‌ها.
۱۰ اطمینان دادن به هم‌میهنان که از این پس و برای همیشه دیگر هیچ نیروی میهنی و حکومتی کردی، نیروهای مسلح را به هیچ شهر، شهرک و بر علیه نیروهای رقیب و مخالف رهبران کردستان گسیل نخواهد داشت.
۱۱ عذرخواهی به صورت رسمی از تمامی تظاهرکنندگان از طرف تمام اشخاص، جناح‌ها و رسانه‌هایی که از تظاهرکنندگان به عنوان اغتشاش‌گر یاد کرده‌اند.
دوم، مطالبات اساسی
۱- بازنگری سیاهه دستوری ـ [قانون اساسی] ـ اقلیم؛ با هدف طراحی دستوری ـ[قانونی]ـ امروزی و دموکراتیک، که در آن تمام حقوق مدنی، سیاسی و حقوق هم‌میهنان به رسمیت شناخته شود و قوا به صورت آشکارا مستقل و استقلال آن‌ها حفظ شود؛ همچنین تعیین سازوکاری مناسب برای جلوگیری از هرگونه دوگانگی حاکمیت؛ و نیز هموار کردن قانون ریاست اقلیم به گونه‌ای که ریاست اقلیم تنها به وسیله پارلمان انتخاب شود.
۲- طراحی یک پلان قوی برای تأمین استقلال قضا و حاکمیت قانون.
۳- جدا کردن حزب از حکومت، به گونه‌ای که دیگر حکومت ابزاری در دست حزب سیاسی نشود. بلکه حکومت باید به عنوان دستگاهی مستقل مدافع همه هم‌میهنان این کشور باشد.
۴- انحلال میلیشیاهای – [نیروهای شبه نظامی و مسلح] – حزبی و ممانعت از این که حزب دارای نیروی مسلح، سیستم جاسوسی و خبرچینی باشد. همچنین، نظارت حزبی و دفاتر حزبی باقی نماند. البته آن‌ها نیز باید همانند سایر هم‌میهنان به صورت قانونی امنیت‌شان از سوی نیروهای داخلی حفظ شود.
۵- سپردن وزارت داخلی، پیشمرگه و مدیریت امنیتی و پلیس به افراد کارشناس و بی‌طرف. باید به صورت عملی از حزبی کردن این دستگاه‌ها جلوگیری شود.
۶- پایان دادن به این روش حزبی که در آن حزب عرصة عمومی را تصرف می‌کند و به نام همه نظر می‌دهد و به حزبی حکم‌دهنده تغییر یافته که با اتکا به اعلام برنامه‌ای سیاسی و عرضه آن به هم‌میهنان، از دخالت در کار و فعالیت‌های حکومت، سندیکا و تشکل‌های صنفی خودداری نمی‌کند.
۷- مطرح نشدن هیچ پروژه‌ای قانونی در پارلمان، بدون آن‌که پیشتر هم‌میهنان دربارة آن در جلسه و اجتماع‌های خود گفت‌وگویی نکرده باشند و ملاحظات آن‌ها لحاظ نشده باشد.
۸- بازگرداندن تمام و همة ملک و اموال عمومی و خصوصی که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم از سوی هر شخص و جناحی تصرف شده باشد یا آن که خارج از قانون فروش و اجاره ملک و اموال دولت شماره ۳۲ سال ۱۹۸۶به ارزشی کم به شخص یا جناحی دیگر واگذار شده باشد.
۹- صرف ثروت و بودجه کردستان در راستای رفاه مردم به شیوه‌ای عادلانه با هدف تحقق عدالت اجتماعی واقعی.
۱۰- تحقیق دربارة ثروت و دارایی احزاب و مسئولان حزبی و حکومتی و بازگرداندن تمام عوایدی که به شیوه‌ای غیرقانونی کسب کرده‌اند و نهادینه کردن اصل «از کجا آورده‌ای»؟
۱۱- شفاف‌سازی در بارة تمامی منابع کردستان برای افکار عمومی، از محصول‌های طبیعی مانند نفت و گاز گرفته تا علنی کردن حساب‌های حکومت اقلیم کردستان در داخل و خارج میهن.
۱۲- انحلال سیستم خانه‌نشین کردن ـ [بازنشستگی همراه با دریافت حقوق کامل] ـ اعضای پارلمان، وزیر و رهبران عمومی و انجمن‌های شهرداری که هنوز سنوات خدمت آن‌ها به پایان نرسیده است و کاهش حقوق آن‌ها به میزان ۵۰ درصد.
۱۳- تأسیس گروه «نه زاهه» ـ [کمیسیون نظارتی مستقل در مجلس] ـ در منطقة کردستان به صورت قانونی، خارج از حوزة قدرت و تحویل فعالیت این دستگاه به اشخاص بی طرف که بر اساس کارآمدی انتخاب و تعیین شده باشند.
۱۴- احترام به استقلال نهادها و دستگاه‌های حکومتی، دارایی‌ها، دانشگاه‌ها و حفظ آن‌ها از کلیه قدرت‌های رسمی حکومت اقلیم کردستان و دخالت‌های حزبی.
۱۵- قطع هر کمکی به کلیه نهادها، احزاب و غیررسمی‌ها و رسانه‌های‌شان از منابع و اموال عمومی.
۱۶- تعلیق استفاده از قانون تظاهرات اقلیم کردستان تا تصویب قانونی جدید که پاسخگوی تمام خواسته‌های افکار عمومی منطقه کردستان باشد.
۱۷- بهبود زندگی و معیشت تمام طبقه‌های اجتماع، مانند کارگران و کارمندان دولت و دیگر طبقات، با توجه به استانداردهای زندگی بین‌المللی و زندگی شایسته برای انسان.
۱۸- مشخص کردن سرنوشت افراد مفقودالاثر جنگ داخلی و افرادی که توسط نهادهای امنیتی مفقودالاثر شده‌اند، و جبران این مسئله از سوی طرف‌های مسئول.
۱۹- توجه و عمل به گزارش‌های دیوان نظارت دارایی و بازخواست مفسدان و دادگاهی کردن آن‌ها و تصویب قانونی برای ریشه کن کردن فساد و مجازات مفسدان.
۲۰- وضع و برقراری بیمة تندرستی و بیکاری برای همه.
۲۱- تصویب قانونی برای پایان دادن به تبعیض جنسیتی و ریشه‌کنی هر نوع خشونت علیه زنان.
۲۲- افزایش تسهیلات ازدواج به گونه‌ای که با نیازهای روز همخوانی داشته باشد و در حال حاضر از یک میلیون دینار کمتر نباشد.
۲۳- تأسیس دادگاه اداری در تمام شهرهای دیگر اقلیم کردستان به گونه‌ای که پیرو حاکمیت عدالت باشند، نه حکومت اقلیم کردستان.
۲۴- تأمین محل سکونت به‌روز برای هم‌میهنان بدون پیش پرداخت و با اقساط ماهیانه.
۲۵- تأمین شیرخوارگاه و مهدهای کودک به‌روز برای تمامی کودکان به صورت رایگان و تعیین مقداری بودجه مناسب برای آن‌ها.
۲۶- کم کردن هزینه و تشریفات از نهادهای و دستگاه‌های اقلیم کردستان به اندازه ۵۰ درصد.

با تشکر از شما

لینک در وبسایت فصلنامه گفتگو

با برچسب: , ,