ایران پشتیبان مطمئن عراق است

گفتگوی احسان هوشمند با دکتر بَرهَم صالح

ترجمهء سامان سلیمانی

روزنامه ایران، شماره ۵۸۸۶، صفحات ۱ و  ، ۱۸ اسفند ماه

دکتر برهم صالح، احسان هوشمند

دکتر برهم صالح، احسان هوشمند

۱۳۹۳

دکتر برهم صالح یکی از شخصیت‌های سیاسی برجسته عراق، معاون نخست‌وزیر پیشین عراق و جانشین آقای جلال طالبانی دبیرکل اتحادیه میهنی کردستان عراق و نخست‌وزیر سابق اقلیم کردستان عراق است. گفت‌و‌گو با او در منزلش صورت گرفت. با وجود مشغله های فراوان و تراکم برنامه‌ها دکتر برهم صالح نه تنها دعوت روزنامه ایران برای را گفت‌و‌گو صمیمانه پذیرفت، بلکه حتی زمان مصاحبه را دو سه بار تمدید کرد تا نکته‌ای را ناگفته نگذارد. گفت‌و‌گو به زبان کردی انجام شد و اکنون ترجمه آن را با کمترین ویرایش برای امانتداری در انتقال مطالب می‌خوانید.

تشکر از فرصتی که به این گفت‌وگو اختصاص دادید؛ چگونه داعش در منطقه ظاهر شد، اکنون شما چه تحلیلی از وضعیت خاورمیانه دارید و آمدن داعش را نشانه چه چیزی می‌دانید؟
به باور من داعش مشکل برجسته و عمیق منطقه خاورمیانه است، این مشکل به دلیل مجموعه‌ای از عوامل شکل گرفته است. بدون شک نظام‌های فاسدی که در این مناطق بوده‌اند موجب نارضایتی‌های گسترده‌ای در مردم شده‌اند. سال‌های سال است که مردم خاورمیانه زیر سلطه گروهی از حاکمان دیکتاتور و ناقض حقوق بشر قرار دارند و از نبودن عدالت و آزادی، ناراضی هستند، فقر و بیکاری زیاد هم افزون بر این دلایل موجب گسترش نارضایتی شده است.
همچنین دلایل دیگری از جمله دخالت عوامل بیرونی و خارجی هم به عمیق‌تر شدن مشکلات خاورمیانه منجر شده است. دقت کنید خاورمیانه امروز از لیبی گرفته تا مصر و سوریه و عراق و یمن، افغانستان و پاکستان مشکلات بزرگ و عمیقی دارند. داعش و پیش از او القاعده و اگر وضع به همین منوال پیش رود پس از داعش فرزند داعش به میدان خواهد آمد. چه کسی از این مسأله سود می‌برد؟ به طورمسلم ملت‌های منطقه از این موضوع متضرر و نگران و ناراحت هستند و فرزندان مردم این مناطق مظلوم توسط این تروریست‌ها از بین می‌روند و اموال و دارایی زیادی در این منطقه از بین خواهد رفت و ثبات و امنیت منطقه نابود خواهد شد.
آمدن داعش به عراق به این شکل، نشان دهنده یک برنامه همه جانبه است برای نابودی مشروعیت سیاسی دولت تازه عراق که پس از نابودی صدام به میدان آمده است. این خود نشانه خطرناکی است. برخی بر این گمان بودند که این مشکل شیعه یا سنی یا کرد به تنهایی است، در حالی که این مشکل عراق، سوریه، ترکیه، عربستان، ایران، امریکا و حتی روسیه هم هست و تهدیدی برای تمام انسانیت و تهدیدی برای استقلال و آرامش منطقه است. ما امیدواریم که بتوانیم آن را حل کنیم به همین دلیل راه حل آن فقط به صورت نظامی میسر نخواهد بود بلکه به روش‌های سیاسی، اجتماعی و فکری نیاز داردکه می‌تواند مانع از به وجود آمدن چنین مشکلاتی شود.

ارتباط ما با ایران، ارتباطی است امنیتی، اقتصادی و سیاسی و فرهنگی. این فقط اراده ما نیست حکم جغرافیا و تاریخ است

یکی دو بحث مهم در اینجا وجود دارد، یکی بحث فکری است، داعش نتیجه و محصول چه اندیشه‌ای است؟
مسلماً داعش و پیش از داعش القاعده و همان گونه که اشاره کردم که اگر این هم معالجه نشود خدا می‌داند که پس از داعش چه کسی به میدان خواهد آمد، از اسم مبارک اسلام استفاده می‌کنند امروز تعدادی آدم افراطی، تندرو و آدمکش به نام دین مبارک اسلام و در زیر سایه آن انواع جنایت‌ها را در قبال مردم مسلمان بیش از پیروان دیگر ادیان، درانظار همگان انجام می‌دهند. این یک مسأله مهم است و این تهدید پیش از آنکه تهدیدی برای یهودیان و مسیحیان باشد تهدیدی برای مسلمانان است. همچنین تهدیدی برای مردم این منطقه است پیش از آنکه برای خارج از منطقه تهدید باشد. مسلمانان باید خوب این مسأله را دریابند، پیش از دیگران وظیفه خود مسلمانان است و باید ما در مقابل داعش نه تنها به روش نظامی بلکه به روش فکری نیز بایستیم. الازهر شریف، دارالافتاء در کشورهای سنی‌نشین است همچنین در عربستان و غیر عربستان، همراه با نجف اشرف و قم و دیگر مراکز دینی فکری اسلام همه باید با هم روبه‌روی این تهدید برای دفاع از مسلمانان و آیین اسلام بایستیم و اجازه رشد به آن ندهیم. امروز مجموعه‌ای از شبکه‌های رسانه‌ای و فکری با استفاده از نام اسلام وجود دارند که به تبلیغ کشتارهایی که توسط داعش و امثال او صورت می‌گیرد، می‌پردازند. وقت آن رسیده است که علمای اسلام و رهبران کشورهای اسلامی این منطقه قبل از همه در مقابل این تهدید بایستند.

به غیر از اساس فکری، به بنیان سیاسی داعش هم اشاره شد. به نظر می‌رسد یک پای داعش در رقابت‌های منطقه‌ای و فرا منطقه‌ای است همانند امریکا و شوروی که در افغانستان رقابت داشتند و یک طرف با القاعده همکاری می‌کرد؟
من در مراکز وکنفرانس‌ها و رسانه‌ها ی بین‌المللی در این خصوص بسیار سخن گفته ام، این اتفاق که در سوریه روی داد همان اتفاق است که در افغانستان واقع شد. در افغانستان مجموعه‌ای از مراکز بین‌المللی، امریکا، غرب و منطقه مقداری زیادی پول و اسلحه را برای مجاهدین عرب و افغانی در افغانستان جهت شکست شوروی گسیل کردند. نتیجه آن هم پیروزی این جریان‌ها و شکست دادن شوروی در افغانستان بود. رژیم مطیع شوروی را در افغانستان از میان بردند اما در همان زمان یک سازمان وحشی را هم درست کردند که القاعده نام داشت. وقتی شوروی شکست خورد این دولت‌ها به خانه خود بازگشتند و گفتند کار ما تمام شد اما القاعده در افغانستان تازه کار خود را آغاز کرد و تبدیل به یک بلا برای مسلمانان پیش از هر کس و بعد برای سایرین شد. در سوریه من همچون یک فرد کردِآزادیخواه طرفدار این هستم که مردم سوریه حقوق خودشان اعم از حقوق آزادی و حقوق انسانی شان را به دست بیاورند و مردم سوریه شایسته آزادی، صلح و احترام هستند. اما این مراکز و دولت‌ها درصدد این هستند که با همان منطق افعانستان گروه‌های تندرو را در سوریه فعال کنند. در این میان جبهه النصره و داعش و بدتر از آن هم شکل گرفته است و به یک معضل نه برای سوریه بلکه برای عراق، ایران، ترکیه و عربستان نیز مبدل شده است.
من باز می‌گردم و می‌گویم وضعیت پرمشکل و پر از رنج مردم سوریه با رویکردی نظامی حل نمی‌شود، با کار سیاسی این امر امکانپذیر است و کار سیاسی هم به طور کل باید جامعه سوریه برای راه حل آن اقدام کنند و این نیازمند توافق مردم سوریه و نیازمند همکاری مراکز بین‌المللی و دیگر دولت‌هاست؛ به اضافه امریکا و روسیه به طور کامل به همکاری و تفاهم و توافق ایران و عربستان و ترکیه در این مسأله نیاز دارد. اگر اتفاقات موجود ادامه داشته باشد و این اختلافات و شکاف ادامه داشته باشد داعش و غیرداعش سود می‌برند، این آتش افروخته تنها در خرمن سوریه نیفتاده است، بلکه خرمن عراق و منطقه را می‌سوزاند و به گمان من هیچ دولتی در این منطقه از آتش آن بی‌نصیب نمی‌ماند.

حتی امریکا و اروپا نیز…
اروپا و امریکا، فرانسه و حتی روسیه.

جدا از امریکا و اروپا، عربستان و ایران و ترکیه در اینجا…
در این معادله همان گونه که تاریخ و ژئوپولتیک می‌گوید عربستان و ایران نقش بسیار مهمی دارند. ترکیه نیز به دلیل موقعیت جغرافیایی در این منطقه تأثیرگذار است و این سه مرکز در خاورمیانه سه مرکز مهم هستند. بدون تفاهم این سه مرکز خاورمیانه‌ای متأسفانه این مشکلات ادامه خواهد یافت. در این وضعیت نیاز به وفاق بین‌المللی ومنطقه‌ای داریم؛ در این معادله هم عراق دولت مهمی است و تأثیر محوری دارد. عراق هم بدون شک در این موضوع حرف برای گفتن دارد.

به عراق اشاره کردید؛ چگونه عراق ناگهان هدف داعش قرار گرفت؟
به نظر من آن جنگی که در سوریه وجود دارد تنها به سوریه مرتبط نیست بلکه به تمام منطقه و به عراق هم مرتبط است. هجوم داعش تلاشی است برای بازگرداندن عراق به وضعیت سابق. فراموش نکنید که عراق به لحاظ نفت و گاز وموقعیت جغرافیایی، منابع طبیعی و به لحاظ ژئوپولتیکی هم دولت مهمی است به همین خاطر محل امید این تروریست‌ها است.

امریکا صدام را ازمیان برداشت. از سوی دیگر داعش یا جریان سلفی با حمایت امریکا و حتی ترکیه وارد سوریه و عراق شدند. این طنز چگونه قابل تحلیل است؟
بنده به موضوعی فقط اشاره می‌کنم و قصد تفصیل آن را ندارم. در خصوص مقابله با داعش مشاهده می‌کنیم که هواپیماهای امریکایی از راه هوایی داعش را می‌زنند و نیروهای جمهوری اسلامی ایران به همراه نیروهای کرد و عراقی و امریکا بر روی زمین برای مقابله با داعش همکاری می‌کنند.

اکنون این گونه است اما هنگامی که داعش حمله کرد این طور نبود.
اکنون چنین است.

این مهم است؟
اختلافات زیادی بین ایران، امریکا، عربستان و ترکیه و این گونه کشورها وجود دارد اما برخی چیزها وجود دارد که نقاط اشتراک به وجود می‌آورد. داعش خطر بزرگی برای عربستان، ایران، امریکا و بدون شک خطر بسیار بزرگی هم برای عراق است. اینها همه به جای آنکه روی موضوع خاک عراق با هم کشمکش داشته باشند امیدوارم روی این مسأله توافق و تفاهم داشته باشند برای حمایت از مردم، حکومت و دولت عراق برای مقابله با داعش و ریشه کن کردن این جریان.

نکته دیگر در مورد عراق مشکلات فرقه‌ای و مذهبی است که بسیار عمیق است…
مشکلات بزرگی در عراق وجود دارد؛ صدام هم زنده‌اش و هم مرده‌اش بلا بود. صدام سال‌ها سیاست تبعیض قومی و طایفه‌ای داشته و جامعه عراق دچار مشکلات ریز و درشت شده است. در دولت تازه عراق کارهای خوبی انجام شده است، اما اشتباه‌های فراوان و بزرگی را هم در حل مشکلات داشته‌ایم، اما به طور کلی ما از آن بلایی که صدام نام داشت زنده نجات یافتیم. امیدوارم با پدید آمدن داعش و همچنین مشکل بزرگ اقتصادی که به دلیل کاهش قیمت نفت به وجود آمده است، کرد و شیعه و سنی بتوانیم به صورت جدی تفاهم کنیم تا بتوانیم دولت عراق را به صورت بهتر مدیریت کنیم و عراق را به لحاظ امنیتی و اقتصادی اداره کنیم.

اکنون وضعیت را چگونه می‌بینید؟
من می‌گویم مشکل داریم و مشکلات عمیق هم داریم، اما همه فرقه‌ها و مذاهب در عراق، منافع بزرگ مشترک با هم دارند. من کرد هستم و بدان افتخار می‌کنم، اما به مصلحت خودمان می‌دانم که با عرب عراق همکار و هماهنگ باشیم چون به لحاظ امنیتی و سیاسی و اقتصادی، مصالح ما به هم مرتبط است. ما در یک جزیره جدا نیستیم ما همسایه ایران هستیم و در هر فاجعه‌ای ایران ما را پناه داده و در آغوش گرفته است نمی‌توانیم خود را از همسایگان جدا کنیم. روزگاری بود که داعش فقط برای شیعه مشکل بود، اما امروز مشکل سنی و کرد هم پیش آمده است.

پس آن هنگام که داعش هجوم آورد و اقلیم کردستان می‌گفت می‌خواهد مستقل شود با آن موافق نبودید؟
همه کردها در اینجا به حقوق خود می‌اندیشند برای آزادی و حق سرنوشت خویش مبارزه می‌کنند، اما کرد عراقی روی قانون اساسی عراق توافق کرده، قانون هم می‌گوید یک عراق دموکراتیک فدرال. به نفع و مصلحت کردها است که عراق موفق باشد و تبدیل به یک دولت فدرال دموکراتیک شود اما اگر عراق تبدیل به کشوری پر از آشوب و مشکل شود آن گاه کرد به گزینه‌های دیگر فکر می‌کند؛ اکنون ما پیشمرگه‌های اقلیم کردستان با نیروهای عراق هماهنگ و همکار هستیم برای مقابله با داعش.
اقتصاد ما با هم است. می‌گویم امیدوارم در ماجرای داعش همه تجربه‌های گذشته را بازنگری کنیم چون از اختلاف و جدایی ما داعش و خویشاوندان داعش بهره‌مند می‌شوند. به موصل و انبار نگاه کنید. هر کسی که گمان ببرد با مهره داعش کار سیاسی خود را می‌تواند پیش ببرد اشتباه استراتژیک می‌کند. کرد، عرب، شیعه، سنی همه با هم در این عراق منافع مشترک داریم.

برای اینکه به این هدف برسید باید چه کاری جهت همگرایی انجام داد؟
همان‌گونه که گفتم مرده و زنده صدام بلا بوده است. در ده سال گذشته مجموعه‌ای از اشتباهات بزرگ صورت گرفته است. مردم سریع تجربه‌های خود را فراموش می‌کنند و جسورانه عمل می‌کنند در مقطعی قیمت نفت صد دلار بود و هر آنچه پول بود هزینه می‌شد. حالا پول سفید برای روزگار سیاه کجاست؟
برای نمونه عرض می‌کنم به جای آنکه به فکر تهدیدهایی همچون داعش باشند، می‌گفتند اقلیم کردستان خطر دارد. حالا دولت آقای عبادی در بغداد و ما نیز در عراق با او هستیم و تلاش می‌کنیم با هم همکاری کنیم و تلاش نماییم که این دولت موفق شود و مشروعیت سیاسی تازه عراق استوارتر شود و عراق تبدیل به یک دولت محوری در منطقه شود تا ارتباط خوبی را با مراکز مهم بین‌المللی و منطقه‌ای داشته باشد و تلاش کنیم کار داعش را به پایان برسانیم باید همکاری کرد تا مشکل سوریه را حل کرد چون اگر مشکل سوریه حل نشود، موضوع داعش حل نخواهد شد و مبادا اشتباهات افغانستان در سوریه تکرار شود. اینها مستلزم حل شدن مشکل سوریه است.

در خود اقلیم کردستان هم گویا اختلافاتی وجود دارد. مثلاً معلوم نیست که پیشمرگه بیشتر نیروی حزب است تا دولت. چه هنگام این مشکلات رفع می‌شود؟
می‌دانید مشکلات زیادی وجود دارد؛ اما ما اهل منطقه هستیم و اینجا کشور ما است و دولت خود ما است و بر ما ضروری و واجب است که آن مشکلات را حل کنیم. روزگاری به تنهایی در کوه‌ها بودیم و صدام سلاح شیمیایی علیه جمهوری اسلامی ایران و مردم کردستان به کار می‌برد. اکنون به اینجا رسیدیم هر چند وضعیت کنونی خوب نیست و باید آن را بهبود بخشیم و باید با برادران هموطن خود همدلی جدی کنیم بویژه اینکه سوگندهای خود را از یاد نبریم. ما با برادران شیعه و سنی سه سنگ زیربنای این کشور هستیم و در اینجا منصفانه می‌گویم نقش مرجعیت نجف، نقش بسیار مهمی بوده است برای آنکه زمام امور از دست نرود. اما کشمکش‌های سیاسی کار ناشایستی است. وقت آن رسیده که برای حل مشکلات امنیتی عراق تمرکز کنیم تا از این طریق مشکلات اقتصادی عراق که بسیار بزرگ است، حل شود. ما ۹۵ درصد متکی به نفت هستیم و با آن مشکل بزرگی داریم. به این دلیل من امیدوارم همه ما به این دیدگاه برسیم که مشکل بزرگی روبه‌روی ما قرار دارد و این نیازمند توافقات جدیدی است که نیاز به وحدت صددرصد در برابر داعش دارد. نیاز است که با اخلاص همه با هم متحد باشیم و به صورت جدی تلاش کنیم تا مشکل حل شود.

جناب دکتر این عقلانیت نیازمند یک ساز و کار است. ساز و کار آن چیست؟
هر کس باید به اندازه سهم خود تلاش کند و به آن اندازه که ما کار می‌کنیم سهم ما است و این را در کردستان و بغداد ترویج دهیم که همه با هم کار کنیم.

آیا برای این کار هیأت یا کمیته‌ای تشکیل شده؟
در پارلمان عراق یک کمیته وجود دارد. در حکومت عراق کمیته وجود دارد و در سطح سیاسی عراق هم کار می‌شود.

پس شما به آینده امیدوار هستید.
بنده فردی واقع نگر هستم. می‌گویم مشکلات ما بسیار زیاد و بزرگ هستند و عراق بحران جدی دارد و باید یک اراده حقیقی برای حل آنها داشته باشیم و هیچ چاره‌ای نداریم جز اینکه برای حل آنها تلاش کنیم. اگر حل نکنیم امکان دارد داعش بار دیگر به جان ما بیفتد. چاره‌ای جز حل این مسأله را نداریم.

کردستان هم مشکلات زیادی دارد. آیا قرار است قانون اساسی بازنگری شود؟
به کردستان نگاه کنید مجموعه‌ای از اقدامات خوب و موفق در آن وجود دارد و به آن خرسندیم اما کردستان نیز همانند دیگر نقاط دنیا مشکل سیاسی، اختلافات و کشمکش سیاسی در آن وجود دارد من بر این باورم که ما می‌توانیم در میان خود و در زیر سایه پارلمان آن مشکلات را حل کنیم. ما موضوع قانون اساسی، ریاست اقلیم و مجموعه‌ای از مسائل دیگر همچون مسائل اقتصادی و غیره را داریم. بنده امیدوارم و ضروری می‌دانم که همه مشکلات با آرامش حل شوند چون مصالح بزرگتری پیش روی ما است. جنگ داعش و آینده منطقه در برابر ما است و باید آن را حل کنیم. همراه با تمام موفقیت‌های کردستان باید برای آن تلاش کنیم و باید به این نیز اقرار کنیم که کردستان نیازمند اصلاحات اقتصادی است و نیاز به فضای آزاد و مشارکت مردم در مسائل سیاسی دارد. نیازمند آن است که با ظواهر فساد سیاسی و اداری مقابله کند و این مسائل در جوامع منطقه بروز دارد. ما دستاوردهای زیادی داریم که به آن افتخار می‌کنیم اما ایراد هم داریم که باید آنها را حل کنیم و این سرشت زندگی است.

همراه با تمام موفقیت‌های کردستان باید برای آن تلاش کنیم و باید به این نیز اقرار کنیم که کردستان نیازمند اصلاحات اقتصادی است و نیاز به فضای آزاد و مشارکت مردم در مسائل سیاسی دارد. نیازمند آن است که با ظواهر فساد سیاسی و اداری مقابله کند و این مسائل در جوامع منطقه بروز دارد.

از یک سو جنگ با داعش و از سوی دیگر اختلاف با بغداد و کشمکش در میان کردها را شاهد هستیم. دیروز در خیابان عده‌ای از کارمندان و حقوق‌بگیران در اعتراض به دریافت نکردن حقوق خود شعار می‌دادند. این مسائل نگران‌کننده است. فرد احساس می‌کند این وضعیت چندان با ثبات نمی‌ماند…
ما اشکال داریم و نمی‌گویم بدون ایراد هستیم.

به عنوان یک ناظر بیرونی…
سیاسیون و احزاب سیاسی مگر به چه میزان می‌توانند این ایرادها و مشکلات را مرتفع کنند؟ ما بخشی از این منطقه هستیم و تافته جدا بافته‌ای در منطقه نیستیم. ما در خاورمیانه قرار گرفته‌ایم و جزئی از این منطقه هستیم که پر از بحران و مشکلات است. اما در سال‌های گذشته همراه با تمام مصایب گام‌های خوبی برداشته شده است و به آن افتخار می‌کنیم. واقع نگر هستیم و می‌گوییم ایراد داریم، سوء‌مدیریت داریم، فساد هم وجود دارد که مستلزم تلاش برای بهتر شدن است اما اینها را می‌توانیم در میان خود حل کنیم.

دوره‌هایی وجود داشت که می‌گفتند اقلیم کردستان تبدیل به یک پایگاه نگران‌کننده برای ایران می‌شود اما اکنون کردستان همسایه خوبی برای ایران و ایران نیز همسایه خوبی بوده و ما با هم همکار بوده‌ایم

شهروندان می‌گویند که زمانی پول داشتیم، اما وضعیت ما زیاد خوب نبود، اکنون هم اصلاً پولی وجود ندارد. آیا این را می‌پذیرید؟
از هر دو منظر بیرونی و داخلی باید نگاه کنید، در داخل، مردم درخواست بهتر شدن دارند و این حق آنها است. بنده می‌گویم نیاز به اصلاح اقتصادی وجود دارد و مشکل کسری بودجه و حجیم بودن تشکیلات دولتی هم وجود دارد که باید همه اینها حل شوند.

پنج سال است چنین سخن‌هایی گفته می‌شود. قرار بود که بعد از 5 سال مقداری دولت کوچک‌تر شود.
کردستان دستاوردهای بسیاری کسب کرده است، اما همزمان کاستی‌های زیادی هم دارد که باید اصلاح شود. برای بیشرفت بیشتر و اصلاح جدی، مردم انتظارات زیاد از سیاستمداران و دولتمندان کردستان دارند.

به موضوع سلیمانیه و اتحادیه بپردازیم. این هم مهم است و برای فردی همچون من که از بیرون نگاه می‌کنم مسأله است. اتحادیه، شخصیت‌های مهمی دارد. در حزب افراد بسیار معتبر و دارای تجارب زیاد سیاسی وجود دارند؛ دکتر برهم صالح، فؤاد معصوم، کاک کوسرت در جایگاه خود و زنان و مردان بسیاری وجود دارند که همه باتجربه هستند اما با این حال مشکلات زیادی هم دارند برای آن چه باید کرد؟
آری مشکل داریم، اما به صلاح نمی‌بینم که بر سر این مسأله بحث رسانه‌ای داشته باشم. حقیقتاً بخشی از این مشکل‌ها به بیماری آقای طالبانی بر‌می‌گردد که نماد ما و رهبر بزرگ ما است. آقای طالبانی ۳۸ سال رهبر حزب بوده‌اند و در غیاب او این مشکلات سر برآورده است. من آرزومندم که بتوانیم این مشکلات را حل کنیم.

حالا از یک زاویه دیگر به داستان نگاه کنیم. اگر این مشکلات حل نشوند، نمی‌ترسید که نارضایتی در کردستان به جایی برسد که انرژی برای افراطیون آزاد کند یعنی جریان‌های سلفی سوار این موج شوند؟
در ابتدا عنوان کردم که داعش از کجا آمده از خلأ قدرت و گسترش فساد. دوباره تأکید می‌کنم که امروز اقلیم کردستان پایگاه آرام و نمونه‌ای زیبا، نمونه‌ای بهتر از گذشته خود است. اما در میان خود مشکل داریم که باید این ایرادها را حل کنیم. در هر سیستمی که مشکل مشروعت و نبودن عدالت وجود داشته باشد همیشه آغازی برای افراطیون خواهد بود حال مذهبی باشد یا غیر مذهبی…

به هر حال این نگران‌کننده است.
بدون شک چنین است. اما اگر کردستان امروز را مقایسه کنید با گذشته، نمونه‌ای خوب است. ایراد دارد و بنده منکر آن نیستم اما نمونه‌ای ا‌ست خوب.

باز می‌گردم به روابط اقلیم کردستان عراق و ایران که به نظر می‌رسد یک رابطه راهبردی است و حوادث اخیر هم نشان داد که رابطه بسیار عمیق‌تر است.
ایران برای ما مسأله‌ای مربوط به امروز نیست، تاریخ دور و دراز وموضوعی ژئوپولتیک است، حقیقت ثابت ژئوپولتیک است برای اقلیم کردستان. فارغ از این ما دو همسایه مسلمان هستیم دو همسایه هستیم و به لحاظ فرهنگی هم بسیار نزدیک هستیم و می‌توانم بگویم که خیلی نزدیکیم. همیشه تاریخ نشان داده است در هر حادثه و ناراحتی برای مردم کردستان عراق، ایران آغوش خود را گشوده است و معلوم شده هر ناامنی در کردستان و در این منطقه روی دهد، یک ناامنی برای ایران هم هست. صدام بلایی بود برای ایران، کویت و کردستان. مرگ صدام فرصت بزرگی را فراهم کرد که ارتباط میان ایران و عراق را دوباره برقرار سازیم.
روابط ما با ایران روابط حیاتی، تاریخی و ژئوپولتیکی است. امنیت مشترک و منافع مشترک و ارتباط اقتصادی مهمی بین دو کشور وجود دارد. اکنون بخش زیادی از ارتباط اقتصادی ایران و عراق از طریق باشماخ، حاج عمران و پرویز خان صورت می‌گیرد و این ارتباط اقتصادی میان ایران و اقلیم کردستان مهم است. دوره‌هایی وجود داشت که می‌گفتند اقلیم کردستان تبدیل به یک پایگاه نگران‌کننده برای ایران می‌شود اما اکنون کردستان همسایه خوبی برای ایران و ایران نیز همسایه خوبی بوده و ما با هم همکار بوده‌ایم برای منافع امنیتی و اقتصادی مشترک. همچنین در حوزه‌های مهم دیگر همچنان که در مسأله داعش ظاهر شد، هماهنگ و همکار بودیم و ما با قدردانی به حمایت ایران و پشتیبانی مردم ایران نگاه می‌کنیم که در این برهه مقابله با تروریست‌های داعش همکار و هماهنگ با پیشمرگه‌های کردستان بودند.

به نظر می‌رسد رابطه کردستان و ایران اکنون و بویژه با اتحادیه رابطه‌ای استراتژیک است.
رابطه‌ای تاریخی، ژئوپولتیکی و فرهنگی است. ما بخواهیم و نخواهیم مصالح‌مان با هم گره خورده است.

من گذشته خود را به یاد می‌آورم. در هر فاجعه‌ای در حلبچه یا پیش از آن نگاه کنید ایران به مدد ما آمده است در جنگ داعش ایران سریع به کمک ما آمده است و این جای تقدیر دارد و ما آن را پیش چشم داریم. هر کس نیز حقیقت جغرافیا و تاریخ را فراموش کند مصالح خود را نمی‌داند.

ترکیه با کردستان روابط نزدیکی دارد. چرا برای مقابله با داعش گامی برنداشت؟
ترک‌ها حرف خودشان را دارند همان گونه هم که چند بار صحبت شده است. در این مسأله در ابتدا تصورات متفاوتی در این موضوع وجود داشته است. من امیدوارم همگی اولاً این حقیقت را درک کنیم که داعش و امثال داعش خطری برای همه هستند و دیگر اینکه ترکیه همسایه مهمی برای ما است و ما نیاز به همکاری و هماهنگی و ارتباط خوبی با همسایگان داریم. ما بخشی از این منطقه هستیم. ارتباط کرد با عرب، کرد با ایران و کرد با ترکیه ارتباط مهمی است. در گذشته عنوان می‌شد که کرد منشأ آشوب برای منطقه است، اما کرد نمونه‌ای از حکومت خوب در منطقه است.

اخیراً مطلبی در ایران منتشر شده بود که چرا برخی رسانه‌های اقلیم کردستان علیه ایران موضعی منفی دارند؟
این رسانه‌ها اشتباه می‌کنند. بنده نظر خود را می‌گویم و درباره آن مسئول هستم. ما برای ارتباط با جمهوری اسلامی ایران اهمیت زیادی قائلیم. نزد ما این ارتباط ارتباطی حیاتی است. ارتباط ما با ایران، ارتباطی است امنیتی، اقتصادی و سیاسی و فرهنگی. این فقط اراده ما نیست حکم جغرافیا و تاریخ است و تنها سخن برهم صالح نیست؛ می‌توانم بگویم بخش زیادی از مردم این کشور این حقیقت را می‌دانند و این البته بدان معنی نیست که ما با ایران در یک جبهه علیه کشور ثالث هستیم بلکه هدف ما این است که با همه کشورهای منطقه از جمله ترکیه نیز ارتباطات خوبی داشته باشیم، ترکیه هم یک دولت مهم در منطقه است و همچنین اعراب همسایه در منطقه به همان‌گونه. ما می‌خواهیم ثبات و امنیت وجود داشته باشد. من گذشته خود را به یاد می‌آورم. در هر فاجعه‌ای در حلبچه یا پیش از آن نگاه کنید ایران به مدد ما آمده است در جنگ داعش ایران سریع به کمک ما آمده است و این جای تقدیر دارد و ما آن را پیش چشم داریم. هر کس نیز حقیقت جغرافیا و تاریخ را فراموش کند مصالح خود را نمی‌داند.

لینک در وبسایت روزنامه ایران

با برچسب: , , ,